رهبری

برنامه‌ریزی برای ایجاد تاب‌آوری در کسب‌وکار

در میانه بحران کرونا، ما به آسیب‌پذیری زنجیره‌های تامین، خدمات بهداشتی-درمانی و سایر سیستم‌های حیاتی و اساسی پی بردیم. بر همین اساس بسیاری از مدیران اعلام کرده‌اند که می‌خواهند تاب‌آوری کسب‌وکار خود را بالا ببرند ولی روش آن را نمی‌دانند. مراکز علمی کمی هستند که تاب‌آوری اقتصادی را تدریس کنند و جعبه ابزار مدیریتی بیشتر تحت تسلط روش‌های بهبود عملکرد مالی شرکت قرار دارد. در نتیجه، شرکت‌های کمی هستند که واقعا و در عمل قادر به طراحی، اندازه‌گیری و مدیریت کسب‌وکار خود باشند.

ما تاب‌آوری یک کسب‌وکار را به این صورت تعریف می‌کنیم: ظرفیت کسب‌وکار برای جذب و نگه‌داشت فشار و استرس، بهبود عملکردی پس از بحران‌های اساسی و شکوفایی مجدد پس از تغییر شرایط.

امروزه تاب‌آوری نسبت به گذشته اهمیت دوچندانی یافته است زیرا محیط کسب‌وکارها پویاتر و غیرقابل پیش‌بینی‌تر شده است. این شرایط به دلیل نیروهای متعددی که بر کسب‎وکارها فشار می‌آورند-از شتاب تحول دیجیتال گرفته تا روابط در هم تنیده‌ی اقتصاد جهانی و مسائل بحرانی مانند نابرابری و تغییرات اقلیمی-ایجاد شده است.


در زمینه تاب‌آوری در کسب‌وکار بیشتر بخوانید: برنامه‌ریزی برای ایجاد تاب‌آوری در کسب‌وکار


مزایای تاب‌آوری

هنگامی که یک کسب‌وکار با عوامل بحران‌زا و غیرقابل پیش بینی روبرو می‌شود، در صورتی که از اصول تاب‌‌آوری استفاده کرده باشد از مزیت‌هایی نسبت به سایر کسب‌وکارها برخوردار خواهد بود:

اولین فایده تاب‌آوری، مزیت پیش‌بینی می‌باشد که توانایی کسب‌وکار در تشخیص زودهنگام تهدیدات را نشان می‌دهد. البته گاهی پیش‌بینی به سرعت در بهبود عملکرد سازمان منعکس نمی‌شود، بلکه صرفا شما را به تشخیص نشانه‌ها حساس‌تر می‌کند. برای مثال هنگامی که شرکت‌ها شروع به تهیه طرح‌های تاب‌آوری می‌کنند برخی علایم، خود را نشان می‌دهند. هنگامی که بحران کووید-۱۹ اتفاق افتاد بیشتر کسب‌وکارها پیش‌بینی در این زمینه نداشتند و بنابراین خیلی کند عمل کردند. در واقع مزیت پیش‌بینی بر سرعت و کیفیت عملکرد سازمان و حتی مزایای بعدی تاب‌آوری اثرگذار است.

دومین مزیت، مزیت تاثیر است که توانایی کسب‌وکار در مقاومت بهتر یا تحمل فشار اولیه وارده بر اثر بحران را نشان می‌دهد. این امر از طریق آمادگی بهتر برای بحران و پاسخ چابک‌تر خود را نشان می‌دهد.

سومین اثر مثبت تاب‌آوری، مزیت بهبود سریع است که توانایی بهبود و بازیابی سازمان پس از ضربه وارد شده را از طریق شناسایی اصلاحات مورد نیاز برای بازگشت به موقع به عملکرد بهینه و موثر کسب‌وکار است.

در آخر، مزیت نتایج بهینه است که افزایش سازگاری و تطبیق‌پذیری نهایی سازمان و بهبود نتایج و عملکرد در دوران پسابحران از آن جمله می‌باشد.

این مزایا مجموعا برتری قابل ملاحظه‌ای را برای کسب‌وکاری که از اصول تاب‌آوری پیروی می‌کند به ارمغان می‌آورد. همانطور که در پی بروز بحران کرونا در چین مشاهده شد، بیشتر بخش‌های کسب‌وکارها به صورت همزمان دچار افت بهره‌وری شده و رو به ورشکستگی بودند ولی در طی فاز بهبود، عملکرد شرکت‌ها به صورت خلاقانه‌ای بهبود یافت و بیشتر سازمان‌ها به روش‌های متفاوت از این وضعیت بحرانی نجات پیدا کردند.

ایجاد تاب‌آوری بیشتر در سیستم کسب‌وکار

بحران‌ها فرصت‌های مناسبی برای تغییر هستند. بحران کرونا، فرصت منحصربفردی برای سازمان‌ها برای بازنگری در مدل‌های کسب‌وکارشان و ایجاد سیستمی با تاب‌آوری بیشتر فراهم کرده است. این امر از طریق شش اقدام زیر رخ می‌دهد:

۱.مزیت را در سختی بیابید!

به دنبال کاهش یا حذف کامل عامل تهدید خارجی و آسیب‌های ناشی از آن نباشید، بلکه با تطبیق‌پذیری در برابر واقعیت‌‌ جدید و شرایط شکل گرفته بر اثر آن، به دنبال تولید مزیت و ایجاد خلاقیت باشید. از خودتان بپرسید بحران کنونی چه شرایطی ایجاد کرده و کسب‌وکار شما می‌تواند چه بهره‌گیری مثبتی از این شرایط داشته باشد؟

۲.نگاه رو به جلو داشته باشید!

در کوتاه‌مدت، یک بحران تمامی تمرکز و منابع یک سازمان را به خود اختصاص می‌دهد و انرژی همه کارمندان صرف دست و پنجه نرم کردن با شرایط دشوار جدید می‌شود ولی در یک دوره بلندمدت، نیازهای جدید و عدم توانایی رقبا در تطبیق‌پذیری با بحران به عنوان فرصتی جدید محسوب می‌شود. بحران‌ها همچنین می‌توانند مقدمه‌ای مناسب برای تسریع تغییرات سازمانی باشند. یکی از نقش‌های کلیدی مدیران در این زمینه، آماده ساختن سازمان برای تغییرات بلندمدت در شرایط فعلی است.

۳.از دیدگاه سیستمی و مشارکتی استفاده کنید.

در شرایط عادی، یک کسب‌وکار می‌تواند با بهره‌گیری از مدل‌های اقتصادی استاندارد به حداکثرسازی عملکرد و سوددهی برسد. در مقابل، تاب‌آوری بر روابط بین عناصر مختلف سازمان و سیستم کسب‌وکار در شرایط بحرانی تمرکز دارد. این دیدگاه همچنین بر محیط سازمان در شرایط اضطراری و نحوه عملکرد آن تکیه می‌کند. بنابراین تفکر سیستمی و راه‌حل‌های مرتبط با آن در این زمینه اهمیت بالایی پیدا می‌کند. تفکر سیستمی هم به نوبه خود مشارکت تمامی دینفعان و کنش‌گران مرتبط با کسب‌وکار از جمله کارمندان، مشتریان و سایر کسب‌وکارهای همکار را می‌طلبد.

۴.از شاخص‌هایی فراتر از عملکرد اقتصادی بهره بگیرید.

سلامتی یک کسب‌وکار لزوما به ارزش اقتصادی آن بستگی ندارد. بلکه شاخص‌هایی مانند انعطاف‌پذیری، تطبیق‌پذیری، و سایر عوامل تاب‌آوری در ایجاد یک کسب‌وکار پایدار نقش دارند. هر سازمان باید مجموعه‌ای از شاخص‌ها را در دسته‌بندی‌ها و ابعاد گوناگون تعریف و طبقه‌بندی کند تا در مواقع لازم از پایداری کلی کسب‌وکار ارزیابی صورت گیرد.

۵.تنوع ایجاد کنید.

تاب‌آوری وابستگی شدیدی به توانایی کسب‌وکار در تولید روش‌ها و گزینه‌های متنوع در پاسخ به شرایط مختلف دارد. تنوع هم از طریق راهکارهای خلاقانه و نگاه کردن به مسائل با لنزهای جدید به دست می‌آید. یک کسب‌وکار تاب‌آور از راهکارهای خلاقانه، تنوع و تفاوت استقبال می‌کند.

۶.تغییر را پیش‌فرض کسب‌وکار خود در نظر بگیرید.

جک ما[۱] موسس برند موفق علی‌بابا[۲] تغییر را به عنوان اساس سازمان می‌‎بیند نه ثبات. تاب‌‌آوری کمتر به اصلاحات سازمانی تصادفی در شرایط ناگهانی مربوط می‌شود. بلکه عمدتا به معنی بازساخت مداوم کسب‌وکار و سیستم آن در طول تغییرات مداوم است. این امر از غیرقابل انعطاف شدن سازمان جلوگیری می‌کند و با ایجاد تغییرات خرد و گام به گام کمتر کسب‌وکار را در معرض خطرات بزرگ قرار می‌دهد.

با توجه به این که اکثر کسب‌وکارهای موجود در بازار عمدتا بر تحصیلات مرتبط با مدیریت بازرگانی و تجربیات عملی در این زمینه تکیه دارند و بر بهبود عملکردهای مدیریتی صرف تمرکز کرده‌اند، بهبود مهارت‌های مرتبط با تاب‌آوری سازمان نه تنها ریسک‌های کسب‌وکار را کاهش می‌دهد که مزیت رقابتی برای سازمان محسوب می‌شود. اندی وارهل[۳] بازیگر قدیمی آمریکایی جمله‌ی معروفی دارد: “در آینده، هر فرد تنها به مدت ۱۵ دقیقه مشهور خواهد بود”. امروزه در دنیای پیچیده و بی‌ثبات کسب‌وکارها، عملکرد و بهره‌وری بالا امری کاملا عادی و گذرا است، آن چه اهمیت دارد حفظ و پایداری این عملکرد با بهبود تاب‌آوری سازمان است.

 

نویسندگان: مارتین ریوز (Martin Reeves) و کوین ویتکر (Kevin Whitaker)

منبع: HBR.org

پانویس:

Jack Ma.[1]

Alibaba.[2]

Andy Warhol.[3]

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: ۰ میانگین: ۰]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.