تفاوت استراتژی و تاکتیک در چیست؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید ...

همین الان بشنو!
همه چیز راجع به تفاوت استراتژی و تاکتیک

استراتژی و تاکتیک دو اصطلاح تجاری بسیار رایج هستند. اما، منظور اینها دقیقا چیه؟ تفاوت استراتژی و تاکتیک چیه و چرا این تفاوت انقدر مهمه؟ درک تضاد بین این دو مهمتر از اون چیزیه که بسیاری از مردم فکر می کنن، و همچنین شناخت مؤثرترین راه ها برای استفاده از هر یک از آنها همه مهمه. تو این مقاله می خوایم تفاوت استراتژی و تاکتیک رو توضیح بدیم و رابطشون را بیان کنیم . همچنین میخوایم به شما بگیم که یک استراتژی خوب چیه. با ما همراه باشید تا درباره این دو واژه مهم بیشتر صحبت کنیم.

مقاله های استراتژی مشاوران غزال

استراتژی در مقابل تاکتیک

تفاوت استراتژی و تاکتیک متعدد هستند، اما تفاوت اصلی را می توان با فکر کردن به استراتژی مقصد و نحوه رسیدن به آنجا و تاکتیک ها به عنوان اقدامات خاصی که در طول مسیر انجام می دهید، مشخص کرد.

تعریف استراتژی و تاکتیک

استراتژی و تاکتیک به عنوان اصطلاحات نظامی حدود 2500 سال پیش، زمانی که سون تزو، استراتژیست نظامی چینی در هنر جنگ نوشت:

استراتژی بدون تاکتیک، کندترین مسیر برای پیروزی است.

 تاکتیک بدون استراتژی، صدای قبل از شکست است. با بررسی این موضوع از منظر استعاری، این تمایز روشن می شود. استراتژی برنامه یا مجموعه ای از اهداف کلی است که شما امیدوارید به آنها برسید و تغییر آنها فرآیندی کند، دشوار، اما همچنان ممکن است. تاکتیک ها اقدامات یا مراحل خاصی هستند که برای انجام آن استراتژی انجام می دهید.

هنگام مقایسه و توضیح تفاوت استراتژی و تاکتیک، مهم است که توجه داشته باشید که آنها با یکدیگر در تضاد نیستند و هرگز هم نبوده اند بلکه در یک تیم هستند. استراتژی و تاکتیک را می توان به صورت زیر تعریف کرد:

استراتژی اهداف بلند مدت شما و نحوه برنامه ریزی شما برای دستیابی به آنها را مشخص می کند. این استراتژی مسیری را که برای دستیابی به ماموریت شرکت خود نیاز دارید به شما ارائه می دهد.

تاکتیک‌ها عینی هستند و به سمت گام‌های کوچک‌تر و یک چارچوب زمانی کوتاه‌تر در مسیر حرکت می‌کنند. برای سازمان شما، تاکتیک ها شامل بهترین شیوه ها، برنامه های خاص، منابع و همه ابتکارات دیگری است که در مسیر دستیابی به ماموریت سازمانی استفاده می کنید.

برنامه ریزی فروش
استراتژی کسب و کار، چگونه و چرا؟؟

این مطلب را هم مطالعه کنید

رابطه بین استراتژی و تاکتیک

در بحث تفاوت استراتژی و تاکتیک هر زمانی که یک سازمان در مورد هدفی تصمیم می گیرد و روی منابع مورد نیاز برای دستیابی به آن سرمایه گذاری می کند، می توان آن را یک استراتژی در نظر گرفت. مثال جنگ را در نظر بگیرید. استراتژی به این معنا در مورد حرکت ارتش ها بر روی جغرافیا نیست. بلکه مبارزه کلی نیروهای متخاصم را در بر می گیرد. برای بیان یک استراتژی خوب، باید در هدف خود دقیق باشید و در عین حال تمام آنچه را که امیدوارید به دست آورید را در بر بگیرید. این در مورد موفقیت فوری نیست، بلکه موفقیت در دراز مدت است.

ایده اصلی استراتژی استفاده از قدرت در برابر امیدوار کننده ترین فرصت است. یک استراتژی قوی منحصراً از قدرت موجود نشأت نمی گیرد، بلکه برای ایجاد قدرت نیز کار می کند. اینجاست که تاکتیک ها وارد عمل می شوند. تعریف استراتژی به عنوان ایجاد قدرت کمک می کند تا نشان دهد که استراتژی و تاکتیک واقعا چقدر به هم مرتبط هستند. همانطور که استراتژی خود را اجرا می کنید، تاکتیک های خاصی را انتخاب می کنید که در هنگام استقرار آنها، قدرت و کشش را به سمت هدف استراتژیک تقویت می کند و ایجاد می کند. رابرت گرین در “33 استراتژی جنگ” اظهار داشت که “استراتژی هنر نگاه کردن به فراتر از زمان حال است  و محاسبه مسیر پیش رو. روی هدف خود تمرکز کنید و برای رسیدن به آن نقشه بکشید. در طول مسیر، سوختی که شرکت شما را به سمت هدفش سوق می‌دهد، باید با تاکتیک‌هایی که به دقت انتخاب شده‌اند، دوباره پر شود و به شما کمک کند در مسیر رسیدن به هدف استراتژیک نهایی خود بمانید.

به طور کلی، یک قانون سرانگشتی خوب برای درک تمایز بین استراتژی و تاکتیک این است: “استراتژیک فکر کنید، تاکتیکی عمل کنید”. چند مثال از نحوه تعامل استراتژی و تاکتیک ها می تواند به نشان دادن این تمایز کمک کند:

انواع استراتژی
  1. یک استراتژی مبتنی بر تحقیقات گسترده، برنامه ریزی و بازتاب داخلی است.

در مبحث تفاوت استراتژی و تاکتیک باید بگوییم که استراتژی یک چشم انداز بلند مدت است که آن را از تاکتیک ها که اقدامات کوتاه مدت هستند جدا می کند. به عنوان مثال، استراتژی بازاریابی شما ممکن است بهبود نفوذ و عملکرد شما در رسانه های اجتماعی باشد، بنابراین تاکتیک شما ممکن است تعیین بهترین کانال های رسانه اجتماعی برای شرکت و موثرترین پیام ها برای برقراری ارتباط با مخاطبان باشد.

به خاطر داشته باشید که تنظیم تاکتیک ها برای تصحیح برنامه اقدام خود بسیار ساده تر از اصلاح کامل استراتژی شما است. تاکتیک‌ها می‌توانند بر موفقیت استراتژی شما تأثیر بگذارند و می‌کنند، بنابراین اگر نیاز به تعدیل وجود دارد، این کار را با آن‌ها انجام دهید نه به طور کلی برنامه استراتژیک.

  1. استراتژی و تاکتیک ها تا پایان با هم کار می کنند.

یک استراتژی بدون تاکتیک هرگز اجرا نمی‌شود یا به شما در دستیابی به اهدافتان کمک نمی‌کند، همانطور که تاکتیک‌های بدون استراتژی هرگز کسب‌وکار شما را به سمت مطلوب سوق نمی‌دهند. به عنوان مثال، استراتژی شما ممکن است بالا رفتن از یک کوه باشد و یکی از اجزای اصلی این استراتژی این است که تصمیم بگیرید از کدام سمت کوه باید بالا بروید. تاکتیک‌ها عبارتند از وسایلی که می‌خرید، چه کسانی را با خود می‌آورید، برنامه کامل سفرتان، زمان سفر، فصلی که می‌روید، مدت سفرتان چقدر خواهد بود و غیره. به بیان ساده، یکی بدون دیگری نمی تواند وجود داشته باشد.

  1. استراتژی و تاکتیک ها همیشه باید با یکدیگر همسو باشند.

در تفاوت استراتژی و تاکتیک ممکن است یک پروژه یا تمرین (به عنوان مثال یک تاکتیک) را مطلوب یا جالب بدانید، اما تنها زمانی ارزش دنبال کردن آن را دارد که با استراتژی بلندمدت شما همسو باشد. استراتژی شما باید به شما اطلاع دهد که شرکت شما بر روی کدام تاکتیک ها اجرا یا سرمایه گذاری خواهد کرد و پیشرفت شما را در مسیر حفظ کند.

  1. حتی بهترین استراتژی و تاکتیک ها همه چیز را پوشش نمی دهد.

هر چقدر هم که آرزوهای شما بلندپروازانه باشد، منابع همیشه محدود خواهند بود. انتخاب استراتژی مناسب و تاکتیک های مربوطه تضمین می کند که تلاش های شما به سمت دستیابی به چشم انداز شما هدایت می شود، اما فقط به کارآمدترین شکل ممکن. هیچ فرآیندی در طول مسیر از مشکلات مصون نیست.

تفاوت استراتژی و تاکتیک در عمل

در رابطه با موضوع تفاوت استراتژی و تاکتیک قبل از اینکه بتوانید به سمت اهداف استراتژیک خود پیشرفت کنید، ابتدا باید مجموعه ای محکم از اهداف را در ذهن داشته باشید. برای اینکه استراتژی شما مؤثرتر باشد و برای ایجاد چارچوب قوی که به شما اطلاع دهد کدام تاکتیک برای پیشرفت شرکت مناسب‌تر است، باید طرح کلی اهداف و مخاطب مورد نظر خود را از قبل تعیین کرده باشید. هر هدفی که تعیین می کنید باید S.M.A.R.T باشد:

خاص(Specific): آیا جزئیات موجود در اطلاعات به اندازه کافی مشکلات یا فرصت ها را شناسایی می کند؟

قابل اندازه گیری(Measurable): آیا می توان معیاری را از یک ویژگی کمی یا کیفی هدف ایجاد کرد؟

عملی(Actionable): آیا می توان از اطلاعات به دست آمده از هدف برای بهبود عملکرد یا یکی دیگر از جنبه های مهم تجارت استفاده کرد؟

مرتبط(Relevant): آیا اطلاعات به دست آمده می تواند برای مشکل خاصی که شرکت با آن مواجه است اعمال شود؟

مرتبط با زمان(Time–Related):  آیا می توان اطلاعات را در طول زمان مشاهده کرد و به آنها اشاره کرد تا روندها را شناسایی کرد؟

برای اینکه درک کاملی از نحوه تعامل استراتژی و تاکتیک ها در مبحث تفاوت استراتژی و تاکتیک به دست آوریم، بیایید به مثالی از اینکه یک هدف سازمانی ممکن است باشد نگاه کنیم. بدیهی است که شرکت شما چندین هدف خواهد داشت که به طور همزمان اجرا می شوند و به همین دلیل، استراتژی های شما باید به گونه ای ساختار یافته باشد که کسب و کار شما را از رقبا متمایز کند.

هدف افزایش 25 درصدی درآمد فروش تا پایان سال مالی را در نظر بگیرید. شما هدف کلی سازمانی را مشخص کرده اید، اکنون زمان آن رسیده است که اهداف مربوط به آن هدف را شناسایی کنید و آنها را با معیارهای S.M.A.R.T اندازه گیری کنید. فرض کنید نمونه های خاصی که از این هدف می گیرید به شرح زیر است:

افزایش آگاهی از برند تا پایان سال مالی 75 درصد.

افزایش 50 درصدی ترافیک وب سایت نسبت به سال مالی قبل.

چند مثال از تقارت استراتژی و تاکتیک

در این بخش از تفاوت استراتژی و تاکتیک نمونه‌هایی از استراتژی‌ها و تاکتیک‌هایی که می‌توانید برای رسیدگی به این اهداف استفاده کنید، در زیر مشخص شده‌اند:

مثال 1 استراتژی:

افزایش آگاهی از برند تا پایان سال مالی 75 درصد. مخاطبان هدف (A) را در نقاط تماس کلیدی در روز خود درگیر کنید، زمانی که آنها بیشترین استقبال را از پیام های برند دارند.

مثال 1 تاکتیک:

تبلیغات تلویزیونی را با هدف A در اواسط روز اجرا کنید.

تبلیغات رسانه های اجتماعی را در زمان ناهار بر اساس علایق مشابه اجرا کنید.

در مجلات ملی یا وبلاگ های هدف A پوشش کسب کنید.

تبلیغات بنری آنلاین را در سایت های XYZ با هدف A در عصرها اجرا کنید.

حمایت مالی از رویدادهای ورزشی محلی

محتوای تبلیغاتی بر اساس نیازهای سبک زندگی A خود ایجاد کنید.

مثال 2 استراتژی:

 افزایش 50 درصدی ترافیک وب سایت نسبت به سال مالی قبل. ترافیک بازدیدکنندگان منحصر به فرد جدید را به وب سایت خود هدایت کنید.

مثال 2 تاکتیک:

اطمینان حاصل کنید که آدرس وب سایت در همه تبلیغات مشخص شده است.

آدرس وب سایت را به همه بایوس رسانه های اجتماعی اضافه کنید.

روزانه بیش از 10 مکالمه با TA در رسانه های اجتماعی شروع کنید.

چت های رسانه های اجتماعی مبتنی بر صنعت را به صورت آنلاین رهبری کنید، اینفلوئنسرها را تشویق کنید تا به آن بپیوندند.

پاسخ‌های مبتنی بر ویدیو را که در پست‌های وبلاگ سئو با کارایی بالا تعبیه شده‌اند، با رونوشت ایجاد کنید.

پست‌های وبلاگ ویدیویی را با افراد در سایر پلت‌فرم‌های رسانه‌های اجتماعی به اشتراک بگذارید و به افرادی که سؤال می‌پرسند نظارت کنید و به آنها پاسخ دهید.

استراتژی خود را تعریف کرده و به وضوح بیان کنید. شناسایی مراحل حیاتی مورد نیاز برای اجرا و هدف برای پیگیری اهداف روشن و دست یافتنی. پیشرفت در طول مسیر را اندازه گیری کنید و از چرخش در حین اجرا نترسید، شرایط پیش بینی نشده به اندازه کافی رایج هستند و شما باید به اندازه کافی چابک باشید تا پاسخ دهید. اگر استراتژی خود را ترسیم کنید و با دقت اجرا کنید، به چیزی دست خواهید یافت که اکثر سازمان ها به آن نمی رسند.

یک استراتژی خوب چیست؟

در ارتباط با تفاوت استراتژی و تاکتیک باید بگوییم که یک استراتژی مستحکم منعکس کننده ارزش های اصلی سازمان است. تیم استراتژیک شما باید از سراسر سازمان اطلاعات جمع آوری کند تا اطمینان حاصل شود که بین استراتژی و اولویت های هر بخش همسویی وجود دارد. همه استراتژی ها باید قابل اجرا باشند.

هنگام ایجاد یک استراتژی خوب، روی نتیجه نهایی مورد نظر (هدف) تمرکز کنید. استراتژی شما پایه و اساس همه فعالیت‌های درون سازمان است و نحوه ایجاد آن، تصمیم‌گیری را در زمانی که تیم‌های شما برای دستیابی به آن اهداف تلاش می‌کنند، هدایت می‌کند. به عنوان مثال، اگر یک شرکت مبلمان هدفی برای گسترش سهم بازار داشته باشد، استراتژی آن می تواند شامل ارائه رقابتی ترین قیمت ها و همیشه در انبار بودن پیشنهادات رایج باشد. تیم های رهبری تصمیماتی اتخاذ خواهند کرد که هزینه های کمتر را در اولویت قرار دهند.

یک تاکتیک خوب چیست؟

این بار در حیطه تفاوت استراتژی و تاکتیک می بایست بگوییم که یک تاکتیک خوب یک هدف روشن دارد که به استراتژی شما کمک می کند. دارای یک جدول زمانی محدود است که در طی آن فعالیت های خاص تکمیل می شود و اثرات آنها اندازه گیری می شود.

یک تاکتیک برای شرکت مبلمان، تجزیه و تحلیل فرآیندهای تولید برای به حداقل رساندن ضایعات و ناکارآمدی ها، در نتیجه کاهش هزینه و در نتیجه کاهش قیمت برای مشتریان است. این شرکت می تواند به وضوح موفقیت تاکتیک را با مقایسه هزینه های خود قبل و بعد از تجزیه و تحلیل اندازه گیری کند.

به طور کلی، قانون کلی برای درک تفاوت بین استراتژی و تاکتیک این است: “استراتژیک فکر کنید، تاکتیکی عمل کنید.”

در اینجا چند نمونه از نحوه تعامل استراتژی و تاکتیک ها وجود دارد که به شما کمک می کند بین این دو اصطلاح تمایز قائل شوید:

در بحث تفاوت استراتژی و تاکتیک، استراتژی مبتنی بر تحقیقات گسترده، برنامه ریزی و بازتاب داخلی است. این یک چشم انداز بلند مدت است، در حالی که تاکتیک ها اقدامات کوتاه مدت هستند. به عنوان مثال، اگر استراتژی بازاریابی شما بهبود نفوذ و عملکرد شما در رسانه های اجتماعی است، پس تاکتیک شما ممکن است تعیین بهترین کانال ها برای کسب و کار و موثرترین پیام ها برای مخاطبان باشد. استراتژی ها می توانند برای انطباق با عوامل داخلی یا خارجی جدید در یک سازمان تغییر کنند، اما این تغییرات نباید به سادگی انجام شود. تاکتیک ها می توانند بر اساس موفقیت استراتژی شما تغییر کنند. تنظیم تاکتیک‌ها در مسیر صحیح بسیار آسان‌تر از بازنگری استراتژی شما است، بنابراین مطمئن شوید که برنامه‌ریزی استراتژیک شما کامل است.

استراتژی و تاکتیک ها با هم به عنوان ابزاری برای رسیدن به هدف کار می کنند. اگر استراتژی شما بالا رفتن از یک کوه است، یکی از اجزای کلیدی استراتژی شما ممکن است این باشد که تصمیم بگیرید از کدام سمت کوه باید بالا بروید. تاکتیک‌های شما وسایلی است که می‌خرید، چه کسانی را با خود می‌آورید، برنامه کامل سفرتان، چقدر طول می‌کشد تا به آنجا برسید، چه فصلی می‌روید و غیره. یک استراتژی بدون تاکتیک هرگز اجرا نمی شود یا به شما در دستیابی به اهدافتان کمک نمی کند.

استراتژی و تاکتیک ها همیشه باید با یکدیگر هماهنگ باشند. ممکن است واقعاً شیفته یک پروژه خاص (یعنی یک تاکتیک) باشید، اما تنها زمانی ارزش دنبال کردن آن را دارد که با استراتژی بلندمدت شما همسو باشد. بنابراین، استراتژی شما باید نشان دهد که سازمان شما کدام تاکتیک ها را اجرا می کند یا بودجه می دهد.

بهترین استراتژی و تاکتیک ها هنوز همه چیز را پوشش نمی دهد. از آنجایی که منابع محدود هستند، انتخاب استراتژی مناسب و تاکتیک‌های مربوطه تضمین می‌کند که تلاش‌های شما به سمت دستیابی به چشم‌اندازتان به کارآمدترین شکل ممکن هدایت می‌شود. در اینجا چند نکته برای غلبه بر برخی از بزرگترین نقاط درد هنگام انجام فرآیند برنامه ریزی آورده شده است.

در بحث تفاوت استراتژی و تاکتیک باید بگوییم که استراتژی و تاکتیک ها دو بخش از یک پازل هستند آنها با هم کار می کنند تا به سازمان شما کمک کنند تا به موفقیت بلندمدت دست یابد. مهم است که هر دو را به صورت دوره ای به طور فعال مرور کنید تا مطمئن شوید که در حال پیشرفت هستید.

اندازه گیری استراتژی

در این بخش از توضیحات تفاوت استراتژی و تاکتیک گفتنی است که برای پیگیری استراتژی خود، باید برخی از شاخص های کلیدی عملکرد (KPI) را انتخاب کنید که به سنجش عملکرد کمک می کنند.

یک KPI خوب از داده های قابل اندازه گیری برای پاسخ به سؤالات مربوط به پیشرفت استفاده می کند و به شما ایده هایی در مورد چگونگی بهبود بیشتر این اعداد ارائه می دهد. برای مثال، اگر استراتژی شما افزایش رضایت مشتری است، امتیاز خالص پروموتر (NPS) می تواند KPI باشد. عوامل زیادی وجود دارد که ممکن است در پاسخ به نمره NPS وارد شود، و با کمک سؤالات اضافی، یک سازمان می‌تواند یاد بگیرد که پیشرفت‌های خود را روی کدام حوزه‌ها متمرکز کند.

به دنبال یکی از مثال‌های قبلی در تفاوت استراتژی و تاکتیک، اگر هدف شما به‌عنوان مدیر مدرسه، پیاده‌سازی فناوری برای بهبود مشارکت و حفظ دانش‌آموز است، ممکن است نتایج آزمون استاندارد دانش‌آموزان را اندازه‌گیری کنید. اما بسته به نوع موفقیتی که می‌بینید، می‌توانید هر سه ماه یک بار شروع به اندازه‌گیری نمرات در آزمون‌های کلاسی یا نمرات کلی دانش‌آموز کنید. اگر استفاده از فناوری در کلاس‌های درس به نمرات کمک می‌کند، این نوع اندازه‌گیری باید بتواند آنرا تأیید کند. همچنین ممکن است مسیرهای جدید دیگری را برای موفقیت نشان دهد. شاید این فناوری به طور کلی بر نمرات تأثیر بگذارد، اما هنوز یک قطعه وجود ندارد که یادگیری کلاس را بهتر به آزمون استاندارد پیوند می‌دهد که نشان‌دهنده نیاز به تغییر در تاکتیک‌ها است.

اندازه گیری تاکتیک ها

حالا به مبحث اندازه گیری تاکتیک ها در موضوع تفاوت استراتژی و تاکتیک می رسیم. تاکتیک های شما، بیشتر به برنامه ریزی شما و اجزای آن مربوط می شود. تاکتیک‌ها معمولاً دارای تاریخ شروع و پایان، منابع اختصاص‌یافته خاص، و تعدادی نقطه عطف و موارد عمل برای کمک به دستیابی به تاکتیک هستند. شما می‌خواهید مطمئن باشید که هر یک از اعضای سازمان خود را در قبال تاکتیک‌هایی که مسئول آن هستند، مسئول می‌دانید، بنابراین باید همیشه زمانی که یک تاکتیک اختصاص داده می‌شود، مالکیت را به آنها اختصاص دهید. با مشاهده با هم، تاکتیک‌های شما گام‌های مشخصی را در اختیار شما قرار می‌دهد که برای ردیابی هر چیزی که مرتبط یا مرتبط با استراتژی‌تان است، از جمله OKR یا KPIهای مرتبط، نیاز دارید. اگر منابعی را به یک تاکتیک اختصاص داده اید، به یاد داشته باشید که نحوه استفاده از آنها و میزان بودجه باقی مانده را پیگیری کنید.

نتیجه گیری

در مورد استراتژی و تاکتیک های خود خیلی راحته که به گونه ای صحبت کنید که انگار آنها تفاوتی با هم ندارند. آنها به شدت به یکدیگر متکین و هر دو برای پیگیری بسیار مهمن، اما اصطلاحات نباید به جای همدیگه استفاده شوند. در این مقاله به مبحث تفاوت استراتژی و تاکتیک پرداختیم، رابطشون رو بیان کردیم و توضیح دادیم که یک استراتژی خوب و تاکتیک خوب چیا هستن. با مشورت با تیم مشاوران غزال میتونید به صورت اختصاصی استراتژی و تاکتیک برای سازمان خود طرح ریزی کنید.منبع

سوالات متداول درباره تفاوت استراتژی و تاکتیک

یک برنامه استراتژیک اهداف بلند مدت سازمان شما است و نحوه رشد شما را در دسته بندی های خاص برجسته می کند. برنامه استراتژیک اهداف و اهدافی را برای هر حوزه ای که شرکت شما مایل به رشد است فهرست می کند و ابتکاراتی را که سازمان برای دستیابی به اهداف خود انجام خواهد داد فهرست می کند.

اگر نیاز به ایجاد اهداف گسترده و سطح بالا دارید، سازمان شما به دنبال ایجاد یک استراتژی است. اگر اهداف سطح بالایی دارید و پروژه یا وظایفی ندارید که به شما کمک کند تا به آنجا برسید، سازمان شما به تاکتیک نیاز دارد.

تاکتیک های شما در استراتژی شما زندگی می کنند. آنها پروژه ها و ابتکاراتی هستند که شما برای دستیابی به اهداف بلندمدت مندرج در استراتژی خود تکمیل می کنید.

استراتژی شما به شما می گوید که اهداف بلند مدت شما چیست. بدون تاکتیک، شما واقعا نمی دانید چگونه به آنجا می رسید. تاکتیک‌های شما مهم هستند زیرا مسیری ملموس برای رسیدن به اهدافتان در اختیار شما قرار می‌دهند.

5/5 - (2 امتیاز)

1 دیدگاه در “تفاوت استراتژی و تاکتیک در چیست؟

  1. سید مهدی حسینی نیا گفت:

    سلام
    مقاله خیلی خوبی بود….
    ممنونم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Facebook Twitter Pinterest linkedin WhatsApp WhatsApp Telegram
برای دیدن نوشته هایی که دنبال آن هستید تایپ کنید.

ابزار ۷ لایه استراتژی

درحال بارگذاری لینک دانلود...