رشد کسب و کارها

به هیچ‌وجه در تعطیلات کار نکنید!

کار کردن در تعطیلات چه ارتباطی با مفهوم انگیزه درونی دارد؟

مفاهیم مرتبط با کار به صورت مداوم در حال تغییر هستند. مثلا این‌که دقیقا چه زمان‌هایی و کجا کار کنیم. اطلاعات پژوهشی در زمینه زمان صرف شده توسط آمریکایی‌ها در سال ۲۰۱۸ نشان می‌دهد که ۳۰ درصد از کارمندان تمام وقت اعلام کرده‌اند که آخر هفته‌ها و در تعطیلات رسمی هم کار می‌کنند. در واقع زمانی که در محل کار حضور ندارند، به معنی فراغت کامل از کار نیست. علاوه بر این، تغییر سبک کار جهانی به دورکاری در پی بروز بحران کرونا، این شرایط تشدید شده است: از آن جایی که مرزهای رسمی که کار را از سایر ساعات روز جدا می‌کرد محو شده است،کارمندان در زمینه ساعات کاری و غیرکاری در طول روز دچار آشفتگی و تعارض شده‌اند. و این موضوع به صورت مستقیم انگیزه درونی افراد ا تحت تاثیر قرار می‌دهد. 

بسیاری از افراد می‌پندارند که انعطاف‌پذیری در ساعات کاری باعث افزایش انگیزه می‌شود. البته توانایی مدیریت ساعات کاری بر اساس ترجیحات شخصی به ما این قدرت را می‌دهد که برنامه روزمان را به گونه‌ای تنظیم کنیم که بهره‌وری کاری خود را بالا ببریم. بنابراین شاید برخی افراد حتی با کار کردن در تعطیلات آخر هفته بهره‌وری بالایی را تجربه کنند. به علاوه، پژوهش‌ها نشان می‌دهد که این که بتوانید خود را دائما مشغول نگه دارید باعث می‌شود که حس بهتری به کار کردن خود داشته باشید. در واقع کار کردن در ساعات و روزهایی که دیگران کار نمی‌کنند باعث افزایش معناداری کار برای افراد و بهبود انگیزه کاری آن‌ها می‌شود.

با این وجود، پژوهش ما نشان می‌دهد که برعکس آن هم گاهی صحیح است. گذراندن تعطیلات و آخر هفته‌ها به روش‌های دلخواه بر یک عامل اساسی موثر بر انگیزه کاری تاثیر می‌گذارد: انگیزه درونی (Intrinsic motivation). افراد زمانی دچار این نوع انگیزش می‌شوند که فعالیت‌هایی را انجام دهند که برایشان جذاب، معنادار و لذت‌بخش است. اطلاعات ما نشان می‌دهد که کار کردن در زمان فراغت باعث ایجاد تعارض درونی مابین دنبال کردن اهداف شخصی و حرفه‌ای می‌شود و در نتیجه افراد کم‌تر از حرفه خود لذت می‌برند.

ابتدا این مقاله را مطالعه کنید: توازن کار و زندگی پس از بحران کرونا

کار کردن در زمان فراغت و تعطیلات چه تاثیری بر انگیزه درونی افراد می‌گذارد؟

در پژوهشی، نمونه‌ای از ۱۲۹۸ کارمند آمریکایی را جمع‌آوری کردیم. کارمندان باید یا در روزهای آخر هفته کار می‌کردند یا فقط در روزهای کاری. سپس انگیزه درونی افراد از طریق جملاتی اندازه‌گیری می‌شد. مانند: “کاری که من می‌کنم برایم معنادار است” یا “حرفه‌ام به من این امکان را می‌دهد که از توانایی‌هایم به بهترین نحو استفاده کنم”.

در نهایت متوجه شدیم که به صورت متوسط، افرادی که در تعطیلات آخر هفته کار می‌کنند انگیزه درونی کم‌تری برای کار کردن دارند. البته از آن‌جا که این پژوهش از توع همبستگی است، عوامل محتمل زیادی مانند درآمد خانوار، سطح تحصیلات، ساعات کار هفتگی و سطح کلی رضایت از زندگی کنترل شدند تا بر روند کلی پژوهش اثرگذار نباشند.

در مرحله بعد برای بررسی رابطه زمان کار و انگیزه درونی، چند آزمایش دیگر نیز صورت گرفت. برای مثال در یک کمپ مطالعه، به نیمی از دانش‌آموزان گفته شد که امروز روز تعطیلات فدرال است. دانش‌آموزانی که متوجه شدند که در روز تعطیل رسمی درس می‌خوانند، انگیزه کمتری برای ادامه مطالعه داشتند. در واقع دیگر مطالعه برایشان لذت‌بخش تبود. این همان عامل انگیزه درونی است که ناگهان کاهش یافته است.

انگیزه درونی و کار

چرا کار کردن در تعطیلات، انگیزه درونی را تضعیف می‌کند؟

از آنجا که بیشتر کارمندان تمام‌وقت شنبه (در ایران) را به عنوان روز آغاز هفته می‌بینند، افراد زمان خود را بر اساس این روز برنامه‌ریزی می‌کنند. در واقع هفته به روزهای کاری آغازین و روزهای استراحت در پایان آن تقسیم می‌شود که امری کاملا قراردادی است.

هنگامی که افراد در پایان هفته-که به عنوان روزهای استراحت برچسب‌گذاری شده است-کار می‌کنند تعارضی بین واقعیت و انتظاراتشان به وجود می‌آید، و در نتیجه، کارشان را کمتر معنادار و لذت‌بخش می‌بینند.

در صورتی که مجبور به کار کردن در تعطیلات هستید، چه کنید؟

متاسفانه، بسیاری از سمت‌ها و پست‌های کاری به گونه‌ای است که مقداری کار کردن در تعطیلات را اجتناب‌ناپذیر می‌کند. بنابراین، چطور می‌توانید حین کار کردن در تعطیلات انرژی و انگیزه درونی خود را حفظ کنید؟ ما در پژوهش انجام شده، استراتژی مداخله‌ای تعریف کرده‌ایم که به دانش‌آموزانی که در تعطیلات درس می‌خوانند و کارمندانی که به ناچار در تعطیلات کار می‌کنند کمک می‌کند: بازتعریف مجدد زمان به عنوان زمان کار.

برای مثال، در یک مطالعه به یک گروه از افرادی که در روز تعطیل کار می‌کردند گفته شد: “بسیاری از افراد موفق از روزهای تعطیل برای پیشبرد کارشان و جلو افتادن از رقبا استفاده می‌کنند” به گروه دیگری نیز گفته شد: “مردم از تعطیلات برای استراحت و انجام کارهایی که دوست دارند استفاده می‌کنند”. هر دو گروه به کارشان در تعطیلات ادامه دادند، ولی گروه اول مشتاق‌تر و با‌انگیزه‌تر بودند زیرا به زمان کارشان به عنوان زمان واقعی کار کردن نگاه می‌کردند نه زمان تعطیلات و استراحت.

انگیزه درونی و کار

آیا کار کردن در تعطیلات تمامی انگیزه‌های کاری از جمله انگیزه درونی را تحلیل می‌برد؟

در این جا لازم است یک نکته مهم گوشزد شود: انگیزه درونی تنها نوعی از انگیزه نیست که الهام‌بخش افراد در کار باشد. عامل موثر دیگر در این فرایند انگیزه بیرونی (مانند میزان دریافتی و حقوق، حمایت از خانواده و غیره) است. در حالی که کار کردن در تعطیلات تاثیر منفی بر انگیزه درونی می‌گذارد، هیچ مدرکی وجود ندارد که انگیزه بیرونی هم تحت تاثیر قرار می‌گیرد. در واقع درست است که با کار کردن در تعطیلات، اشتیاق خود به حرفه‌مان را تا حدودی از دست می‌دهیم ولی انگیزه بیرونی و ارزش دریافت حقوق یا امنیت شغلی به هیچ‌وجه کاهش پیدا نمی‌کند. با این وجود، پژوهشی معتبر نشان می‌دهد که در نبود انگیزه درونی کافی، انگیزه بیرونی برای ایجاد رضایت شغلی در افراد کفایت نمی‌کند و عملکرد کارمندان در هر صورت کاهش می‌یابد.

بنابراین پیام این نوشتار شفاف است: این که ما از حرفه‌مان و کاری که می‌کنیم لذت ببریم تنها بر اساس نوع کاری که انجام می‌دهیم تعیین نمی‌شود، بلکه به زمانی که کار می‌کنیم نیز بستگی دارد. در صورتی که ناچار به کار کردن در تعطیلات هستید، سعی کنید تا با بازتعریف ذهنی آن روز به عنوان روز کاری انرژی و انگیزه خود را حفظ کنید. با این وجود از آنجا که در هر صورت کار کردن در روزهای تعطیل باعث کاهش انگیزه دروتی و بهره‌وری کارمندان می‌شود، بهتر است که مدیران از این امر جلوگیری کنند.

درک این که چطور در هر حالت با انگیزه و مشتاق به کار خود بمانید اهمیت زیادی دارد. از آنجایی که پاندمی کرونا و شرایط جدید دورکاری فشار بالایی بر کارمندان می‌آورد، بهره‌گیری از استراتژی‌های موثر در حفظ انگیزه درونی کارمندان بر رضایت شغلی، بهره‌وری و مشارکت ‌آن‌ها تاثیر زیادی می‌گذارد.

نویسندگان: لورا گئورگ (Laura M. Giurgeو کیتلین وولی (Kaitlin Woolley)

تیم تولید محتوای گروه مشاوران غزال

این مطالب را هم حتما بخوانید

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: ۰ میانگین: ۰]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.