منابع انسانی

مدل چابکی در ساختار شرکت‌ها

مدا چابکی

بهره‌گیری از مدل چابکی سازمانی در شرکت‌های مخابراتی

همانطور که مدل چابکی (Agile) در زمینه توسعه نرم‌­افزاری تا حد زیادی توسعه یافته است، شرکت­‌های مخابراتی به شیوه‌ه­ای فعال راه‌­های جدیدی را برای توسعه و تجهیز تیم نرم­‌افزاری خود برگزیده­‌اند. تقریبا دو سوم شرکت­‌های مخابراتی در سراسر جهان طرح‌­هایی را به منظور گسترش چابکی آغاز کرده­ یا سرمایه­‌گذاری در این بخش را افزایش داده­‌اند. اما تنها درصد کمی توانسته­‌اند میزان استفاده از این روش را بالاتر ببرند – به گونه‌­ای که این قابلیت در فعالیت­‌ها، محصولات شبکه و تمامی ابعاد کسب و کار مشهود باشد.

مزایای بهره‌گیری از مدل چابکی در کسب و کار

این امر به دلیل نتایج به دست آمده نیست. شرکت­‌های مخابراتی زیادی را در سراسر جهان دیده­‌ایم که سرعت فرآیندهای خود را افزایش داده و در همان حال هزینه‌های متحمل شده را ۲۰ تا ۵۰ درصد کاهش داده‌­اند. تعدادی از آنها زمان چرخه تولید برای محصولات جدید را به حداقل رسانده و هزینه‌­های بازاریابی را تا ۶۰ درصد پایین آورده‌­اند. در صنایع دیگر نیز، شرکت­‌های که مدل چابکی را کاملا مورد لحاظ قرار داده‌­اند توانسته­‌اند هزینه­‌های توسعه را ۱۵ تا ۲۵ درصد کاهش دهند، رضایت مشتریان را بالاتر ببرند، درآمد خود در بخش سرمایه­‌گذاری دیجیتالی را تا سه یا چهار برابر بیشتر کنند، سرعت تولید محصولات جدید را ۲۰۰ تا ۴۰۰ درصد افزایش دهند و درصد مشارکت کارکنان را بیش از ۹۰ درصد بهتر سازند.


این مقاله را از دست ندهید: چابکی سازمانی

شرکت­‌های مخابراتی از لحاظ بکارگیری چابکی در ساختار خود در وضعیت حساسی قرار گرفته‌اند. به زودی تغییراتی اساسی در شیوه‌های کاری به وجود خواهد آمد. اما بسیاری از پیشگامان این صنعت اطمینان ندارند که آیا دوره فعلی برای این تغییرات مناسب می­‌باشد یا خیر – یا اینکه چگونه و از کجا باید این تغییر را آغاز کنند. این مسئله به این معنی است که یا باید ریسک کنند و چابکی سازمان خود را افزایش دهند یا اینکه از شرکت­‌های دیگر جا بمانند.

مدل چابکی

چالش‌های پیش‌روی شرکت‌های مخابراتی در وضعیت بکارگیری فزاینده مدل چابکی سازمانی

تمامی شرکت­‌ها در هنگام تلاش برای افزایش استفاده از چابکی با مشکلات و ریسک‌­های زیادی روبرو م‌ی­شوند. در میان آنها می‌­توان به ارزیابی­‌های مختلف، جهت­‌گیری­های دوسویه یا پیشرفت­‌های مداوم مدل چابکی اشاره کرد که تنها جنبه صوری دارند. این شرکت‌ها به دلیل ساختار و ویژگی­‌های صنعت مخابرات با دسته‌­ای از چالش­‌های مختص این صنعت شامل ساختار تیم، مدیریت فروش، ریسک­ و وابستگی متقابل، تداوم، فرهنگ کاری و رهبری روبرو می­‌باشند. آخرین مورد تا حدودی بالا می­‌باشد، چرا که بسیاری از شرکت­‌های مخابراتی به مدت چندین دهه از یک رویکرد ثابت پیروی کرده‌­اند.

تغییرات در فرهنگ کاری و مدل رهبری شرکت‌‌­های مخابراتی بسیار مشکل‌آفرین می‌باشد، چرا که بسیاری از این شرکت‌­ها به مدت چندین دهه از رویکرد مشابهی استفاده کرده‌­اند.

هزینه­‌های بالای شکست

شرکت­‌های مخابراتی عادت دارند که ریسک‌­های بزرگی انجام دهند و هزینه اشتباه در این مورد می‌تواند بسیار بالا باشد. اگر شبکه حتی برای چندین دقیقه مختل شود، تاثیر آن بر شهرت شرکت بالا خواهد بود و پیامد­های آن برای کسب و کار ممکن است جدی باشد. رشد درآمدها نیز بسیار سخت خواهد بود و به همین دلیل شرکت­‌های مخابراتی بیش از هر چیز بر حفظ مشتریان و محافظت از درآمدهای کوتاه­‌مدت تمرکز دارند. این اولویت­‌ها به همراه هزینه­‌های بالای سرمایه­‌گذاری (مانند ارتقاء شبکه) و دور­ه‌­های درآمدی طولانی به عدم تحمل ریسک از جانب شرکت­‌ها منتهی شده‌­اند.

اما این جهت‌­گیری با یکی از اصول اولیه مدل چابکی در تضاد است: بکارگیری روش­‌های جدید با ذهنیت آزمون و یادگیری (Test and Learn) و شکست‌­های فوری. شرکت­‌های مخابراتی قدیمی معمولا هزینه‌­های شکست را بالا و دوره‌­های بهبود را بسیار گزاف می‌دانند. توجه بیشتر به مدیریت پروژه نیازمند برنامه­‌ریزی بلندمدت و ارائه محصولات قابل دوام با احتمال شکست بالا می­‌باشد و چنین چیزی بر اساس تغییر در الگوی سازمان به دست خواهد آمد. چنین تغییری نه تنها به مشارکت­ تیم­‌های چابک نیاز دارد، بلکه به خریداری سهام از جانب مدیریت و بقیه سازمان نیز وابسته می­‌باشد. در صنعت مخابرات، بکارگیری رهبران نوآور و ارتقاء تیم­های مختلف به منظور تصمیم­‌گیری در مورد استفاده از روش­‌های نوین چالش‌­های زیادی به همراه دارد.

مدل چابکی

سیستم­‌های IT (فناوری اطلاعات) سنتی و شبکه­‌های گسترده

فناوری پیچیده مورد استفاده در صنعت مخابرات باعث می‌شود که چالش­‌های زیادی خودنمایی کنند. متصدیان این صنعت معمولا از سیستم­‌های IT قدیمی و درهم­‌تنیده بهره می­‌برند که می‌­تواند به نوبه خود تلاش­‌ها برای برنامه‌­ریزی امور و برطرف ساختن مشکلات ادغام را بسیار سخت­‌ تر کند. اخیرا یکی از شرکت­‌های مخابراتی در آسیا ۴۰ سالگی یکی از سیستم­‌های خود را جشن گرفت – به همراه کیک و نوشیدنی – که هنوز هم بخشی از سیستم­‌های عملیاتی را تشکیل می­‌دهد. اگرچه بسیاری از صنایع، معماری فناوری اطلاعات را به عنوان کاتالیزوری برای تغییر در نظر می­‌گیرند، شرکت­‌های مخابراتی برای دستیابی به چابکی باید این مسیر را کاملا طی کرده و مواردی چون شبکه، ارتباط داده­‌ها و لایه­‌های فیزیکی را به صورت همزمان از نظر بگذرانند.

حمایت خارجی و نیروی کار گسترده و سازمان­‌یافته

شرکاء یا فروشندگان به مدیریت لایه­‌های زیادی از تجهیزات مخابراتی می‌پردازند و برای موفقیت در این زمینه، تمامی آنها باید در تغییرات صورت­‌گرفته شرکت داشته باشند. همین مسئله می‌­تواند پیچیدگی زیادی را وارد کار کند. به علاوه، نیروی کار شرکت­‌های مخابراتی (یا بخش عمده‌­ای از آن‌ها) در بسیاری از موارد واحدبندی شده‌­اند و تغییر به سمت استفاده بیشتر از  مدل چابکی می­‌تواند برخلاف بسیاری از قوانین و قراردادهای فعلی باشد. تغییر کامل به هماهنگی میان فروشندگان و شرکاء و همچنین اصلاح قراردادهای کاری نیاز دارد. این امر پیچیدگی تغییر و تحول را افزایش می­‌دهد و قادر است سرعت آن را تا حدود زیادی پایین بیاورد، چرا که تعداد زیادی از این توافقات و قراردادها باید هر چند سال یک بار مورد بازبینی قرار گیرند.

سبد­های سرمایه­‌گذاری بزرگ و درهم­‌تنیده

محصولات مخابراتی نسبت به محصولات موجود در صنایعی مانند بانکداری یا بیمه تا حدودی زیادی یکپارچه‌­تر می­‌باشند و همین امر ایجاد هرگونه تغییر سازمانی را دشوارتر می‌­سازد. برای مثال، اگرچه درخواست مشتریان برای رهن، کارت­‌های اعتباری و بررسی حساب‌­ها کاملا از یکدیگر جدا نیستند، اما نسبت به درخواست مشتریان برای خدمات گوشی، تجهیزات، دسترسی به اینترنت و خدمات شبکه ثابت از یکپارچگی کمتری برخوردار می­‌باشند. در یک محیط نوآورانه که حول تیم­، گروه و دسته­‌های همبسته تشکیل شده است، این درهم­‌تنیدگی نیاز به هماهنگی و همکاری را بیش از پیش نمایان می­‌کند. این نیاز مواردی چون هماهنگی دقیق در هنگام طراحی محصول و برنامه­‌ریزی را دربرمی‌­گیرد تا فرآیند ارائه محصولات جدید تضمین شود و مشکلاتی مانند پیچیدگی زیاد، سردرگمی و دوباره­‌کاری کاهش پیدا کند.

مدل چابکی

نحوه بر طرف ساختن چالش‌ها به منظور توسعه مدل چابکی 

هر شرکت نقطه آغاز و شرایط متفاوتی دارد، اما سازمان­‌های مخابراتی می‌توانند از طریق بکارگیری روشی سیستماتیک در حرکت به سمت بکارگیری مدل چابکی کار خود را بسیار ساده‌­تر کنند.

در اولویت قرار دادن اصول کاری

بکارگیری مدل چابکی در سازمان بر مبنای دسته‌­ای از ارزش­‌ها می‌­باشد. مردم در مورد چیزهایی مانند اسپرینت و اسکرام۱    (Sprint & Scrum) حرف می‌­زنند، اما اصول مربوط به پیشرفت مکرر، تجربی، چندجانبه، مشتری­‎محور و دائمی می­‌توانند ظرفیت چابکی در سازمان را افزایش دهند. اینکه شرکت­‌ها چگونه باید این روش­‌ها را به کار بگیرند به هدف آنها و همچنین موارد دیگری مانند پیشینه، فناوری، گستردگی نرم‌­افزاری و فرهنگ کاری بستگی دارد. به عنوان مثال، یک تیم چابک که از روش اسکرام بهره می­‌برد معمولا در بازه­‌های زمانی مشخص یک یا دو هفته‌­ای کار می­‌کند.

با توجه به هزینه­‌های بالای شکست و دارایی­‌های بهم‌­پیوسته شرکت­‌ها در بخش مخابرات، طولانی کردن دوره اسپرینت یا استفاده از روش‌­های چندسرعتی به همراه اسپرینت­‌های دوره‌ای در میان تیم­‌ها منطقی به نظر می­‌رسد. برای مثال، ممکن است یکی از تیم‌­ها بعد از اسپرینت دو هفته­‌ای یکی از ویژگی­‌های نرم‌­افزار مشتریان را توسعه دهد، اما این امکان وجود دارد که تیمی دیگر به ماه­‌ها زمان برای ارائه یک ارتقاء بزرگ یا تغییر در اقدامات فعلی و سیستم تجاری نیاز داشته باشد. یکی از شرکت­‌های مخابراتی آسیایی از روش‌های دارای دو سرعت متفاوت بهره می­‌برد، چرا که پیچیدگی تجهیزات فناوری آن باعث می­‌شود تیم شبکه نتواند با همان سرعت تیم محصولات اسپرینت را اجراء کند. همچنین شرکتی دیگر از چرخه­‌های دوهفته­‌ای برای اسپرینت استفاده می‌­کند، اما عرضه نهایی محصولات را به بعد از اتمام تمامی فرآیندها در سیستم­‌های وابسته موکول می­‌کند.

ماهیت یکپارچه فرآیند تولید محصولات برای شرکت­‌های مخابراتی باعث می­‌شود که هماهنگی بیش از هر زمانی اهمیت داشته باشد و فرآیند استانداردسازی برخی از عناصر رده‌­بندی – مانند تقسیم کار و مدیریت چرخه عمر – بیش از هر زمانی ضروری به نظر می­‌رسد. توافق در مورد چند KPI (شاخص­‌های عملکردی) به مدیران اجازه می‌­دهد اتفاقات فعلی را بهتر بفهمند، تا بتوانند در امر تصمیم­‌گیری به تیم­‌های مختلف کمک کنند. مقایسه پیشرفت تیم­‌های مختلف می­‌تواند در شناسایی مشکلات و ارائه راه­‌حل موثر واقع شود. بکارگیری روشی یکدست برای دستیابی به مدل چابکی سازمانی این اطمینان را به ما می­‌دهد که افراد می­‌توانند در میان تیم­‌های مختلف جابه‌جا شوند، بدون اینکه مجبور باشند هر بار تمامی اصول را از اول یاد بگیرند.

برنامه­‌ریزی بر اساس تجهیزات فعلی

شرکت­‌ها قبل از آغاز فرآیند استفاده از مدل چابکی به بهترین سیستم­‌های IT نیاز ندارند، بلکه باید به صورت دائمی بر روی پیشرفت وضعیت فعلی خود سرمایه­‌گذاری کنند. به دلیل ماهیت درهم‌­تنیده تجهیزات IT و وابستگی شدید بیشتر شرکت­‌های مخابراتی به سیستم­‌های قدیمی، برنامه­‌ریزی بر اساس تجهیزات فعلی ضروری می‌­باشد. به صورت کلی، هرچه تجهیزات از لحاظ دیجیتالی پیشرفته‌­تر باشند، تغییر و تحول به سمت چابکی آسان­تر خواهد بود – اما هر شرکت دارای نقطه آغاز متفاوتی است و پیش از آنکه چنین تغییری رخ دهد، مدیران باید وضعیت تجهیزات خود را در نظر گرفته و بر اساس آن برنامه­‌ریزی کنند. شرکت­های پیشرو قبل از هر چیز معماری تجهیزات فناوری خود را بررسی می­‌کنند و سپس برای ارتقاء آن و حرکت به سمت چابکی برنامه می­‌ریزند. حساسیت شبکه باعث شده است که برخی از شرکت­‌ها بر اساس روش­‌های سنتی در این زمینه گام بردارند و از روشی مناسب برای بهره­‌گیری از حساس‌­ترین نرم‌­افزارها و فناوری­‌ها استفاده کنند.

در طول زمان، بیشتر شرکت­‌های مخابراتی بخش عمده یا تمامی تجهیزات خود را جایگزین می­‌کنند. در نتیجه، تغییر و تحول دیجیتال به برنامه‌­ریزی و شراکت با سازمان­‌های دیگر برای ارتقاء لایه­‌های فردی نیاز دارد. هر کدام از این موارد نیازمند روش خاص خود می­‌باشد. هر لایه را باید با استفاده از کمک متخصصین داخل شرکت، شرکاء و فروشندگان خارج از شرکت و تیم مسئول مدل چابکی مورد بررسی قرار داد، به صورتی که تمامی لایه‌­های مورد نظر لحاظ شوند. همچنین باید در خاطر نگه داشت که هر کدام از اینها با سرعتی مشخص صورت م‌ی­گیرند. برای مثال، لایه فیزیکی (سخت­‌افزار) ممکن است به زمان زیاد، سرمایه‌­گذاری بیشتر و مشارکت با قانون‌گذاران محلی و شرکاء تجاری نیاز داشته باشد تا زیرساخت­‌های شبکه ارتقاء یابند. تمامی این‌ها در یک فرآیند چندلایه نمود پیدا می­­کنند. در همان حال، لایه­‌های دیگر مانند داده نیز می‌­توانند با سرعت بیشتری بهبود یابند.

استفاده از فرآیندهای چندمنظوره

تیم­‌های چندمنظوره یکی دیگر از ویژگی­‌های اساسی تغییر و تحول به سمت روش چابکی می­‌باشند. شرکت­‌های مخابراتی به دلیل نیازهای بهم­‌پیوسته مشتریان در مقایسه با شرکت­‌های دیگر باید فرآیندهای چندمنظوره بیشتری را به کار بگیرند. این شرکت­‌ها به منظور اطمینان حاصل کردن از اینکه دیدگاهی مناسب در مورد تغییرات فنی در ذهن دارند باید اقداماتی مانند تولید، بازاریابی و فروش را به خوبی مورد بررسی قرار دهند و در همان حال اقدامات دیگری مانند امنیت، کانال­‌های ارتباطی و شبکه را به خوبی از نظر بگذرانند. بیشتر اوقات، افزایش تعداد شرکت­‌کنندگان در جلسات ممکن است سرعت چرخه را کاهش داده و زمان مورد نیاز برای رسیدن به اجماع را افزایش دهد. به منظور اصلاح این روند، برنامه­‌ریزان باید با دقت هرچه بیشتر با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و به دنبال تصمیمات درست باشند. اهمیت این قابلیت چندمنظوره زمانی بیشتر نمایان می­‌شود که محصولات و خدمات بیش از پیش به یکدیگر وابسته باشند. این امکان وجود دارد که قراردادهای کاری توانایی شرکت در ایجاد تیم­‌های چندمنظوره را محدود سازند. متعاقبا، شرکت­‌ها احتمالا مجبور خواهند شد در هنگام توافقات کاری جدید، مسئله استفاده از مدل چابکی را به میان بکشند.

مدل چابکی

حرکت به سمت تغییرات سریع

شناسایی و برنامه‌­ریزی برای برطرف ساختن مشکلات ویژه شرکت­‌های مخابراتی در روند بکارگیری بیشتر مدل چابکی می­‌تواند فرآیند تغییر و تحول مورد نظر را سرعت بخشد. اما به محض اینکه برنامه­‌ریزی صورت گرفت، دستیابی به موفقیت صرفا به مدیریت و اراده شرکت‌­ها بستگی خواهد داشت. اینکه شرکت­‌ها به چه صورت تیم­‌های نوآور خود را انتخاب کرده و اقدامات مورد نظر را عملی می‌سازند راه رسیدن به چابکی سازمانی را مشخص خواهد کرد.

ما نیز در سال­‌های اخیر با شرکت­‌های مخابراتی زیادی کار کرده‌­ایم که چابکی را امتحان کرده و تیم­‌هایی را به همین منظور شکل داده­‌اند. این دسته از شرکت­‌ها موفقیت­‌های زیادی را به ثبت رسانده­ و فرآیند تغییر و تحول را نیز آغاز کرده‌­اند. چنین موفقیتی بیش از هر چیز از طریق انتخاب دقیق تیم­‌های اولیه به دست می­‌آید و در همان حال باید بر قابلیت پیش­‌بینی و شفافیت اطلاعات تاکید داشت.


پانویس:

[۱]. یک جعبه زمانی ثابت قابل تکرار است که در طی آن یک محصول “کاملا انجام شده” با بالاترین کیفیت ممکن ایجاد می شود. اسپرینت در هسته اصلی روش چابکی اسپرینتی قرار دارد و می تواند به عنوان رویدادی تصور شود که تمام وقایع اسکرام مانند اسکرام‏‏‌های روزانه، بازنگری اسکرام و اسپرینت‌های گذشته‌نگر را در بر می‌گیرد. اسپرینت نیز مانند همه رویدادهای اسکرام دارای حداکثر مدت زمان برای اجراست. معمولاً یک اسپرینت یک ماه یا کمتر طول می‌کشد (مترجم).

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: ۰ میانگین: ۰]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.